رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۴ در هفتاد و نهمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد سخنرانی کرد. اردوغان سخنرانی خود را با انتقاد بنیادین از ساختار سازمان ملل آغاز کرد و گفت این سازمان «به تدریج به ساختاری ناکارآمد، دست‌وپاگیر و بی‌تحرک» تبدیل شده و در انجام مأموریت بنیادین خود با مشکل روبه‌روست. او بار دیگر شعار محوری خود را تکرار کرد: «جهان بزرگ‌تر از پنج است» و تأکید کرد که صلح و امنیت بین‌المللی بیش از آن مهم است که به دلخواه پنج کشور ممتاز واگذار شود. این سخنرانی در دو سطح قابل تحلیل است: نخست، نقد نظم غرب‌محور و استانداردهای دوگانه؛ دوم، ترسیم نقش ترکیه به‌عنوان بازیگری فعال در طراحی نظم جهانی جدید.

به‌دنبال تهدیدات لفظی سران آمریکا و رژیم صهیونیستی در نیویورک، معادلات میدانی در خلیج‌فارس، دریای سرخ و مرزهای هوایی منطقه وارد مرحله‌ای حساس و انفجاری شد. تهران با پرتاب‌های بالستیک، آزمایش تسلیحات جدید زیرزمینی و اعمال کنترل آتش بر تنگه هرمز در کنار تشدید عملیات‌های ارتش یمن علیه تأسیسات نفتی آرامکو و ریاض، نشان داد که استراتژی «گسترش جنگ در صورت تجاوز» یک تصمیم قطعی و غیرقابل بازگشت است.

«ترامپ بارها به طرق آشکار و پنهان گفته که به دنبال توافق با ایران نیست بلکه تسلیم و عقب‌نشینی کشورمان را می‌خواهد. به بیان ساده‌تر او می خواهد ایران، صد در صدِ خواسته های کاخ سفید را بپذیرد. او توافق یا تفاهمنامه نمی‌خواهد بلکه تسلیم‌نامه از ایران می خواهد. درست به همین دلیل است که مسیر دیپلماتیک و طرح ابتکارهای مختلف در قالب آن، مدام به بن‌بست می خورد.»

بنیامین نتانیاهو در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل، در شرایطی به تکرار ادعاهای همیشگی درباره ایران، جولان و جنگ در جبهه‌های مختلف پرداخت که خروج نمایندگان بسیاری از کشورها از سالن، فضای متفاوتی را در برابر تریبون او شکل داده بود؛ صحنه‌ای که در ادامه با توهین به نمایندگان باقی‌مانده، نمایش دستگاه پیجر و تمجید از دونالد ترامپ همراه شد و تصویری متفاوت از آنچه نتانیاهو تلاش داشت به نمایش بگذارد، در برابر افکار عمومی قرار داد.

ظهارات اخیر مشاور اردوغان درباره نامزدی مجدد وی در انتخابات زودهنگام ۲۰۲۸، بار دیگر مسئله امکان تداوم حضور اردوغان در رأس ساختار سیاسی این کشور را به یکی از محورهای اصلی مباحث سیاسی ترکیه تبدیل کرده است. در شرایطی که قانون اساسی محدودیت‌هایی برای تعداد دوره‌های ریاست‌جمهوری تعیین کرده، ماده ۱۱۶ امکان برگزاری انتخابات زودهنگام با رأی پارلمان را به‌عنوان مسیری برای نامزدی مجدد پیش‌بینی کرده است. با این حال، دستیابی به حد نصاب ۳۶۰ رأی، وضعیت اپوزیسیون، تحولات اقتصادی و مسئله کردها، از جمله عواملی هستند که می‌توانند بر این مسیر تأثیر بگذارند.

علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، در آستانه سفر به نیویورک برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل، طرح خلع‌سلاح گروه‌های مقاومت را با جدول زمانی ۹۰ روزه و مهلت نهایی ژوئن ۲۰۲۷ علنی کرده است. این اقدام در حالی است که تهران و گروه‌های مقاومت عراق هرگونه خلع‌سلاح را خط قرمز خود می‌دانند و بغداد را در مسیر تقابل راهبردی با محور مقاومت قرار داده است.

پس از سال‌ها منازعه و درگیری، با خلع‌سلاح و انحلال پ. ک. ک در ترکیه و ادغام نیرو‌های قسد و اداره خودمختار در ساختار دولت سوریه، پیشرفت قابل‌توجهی در تلاش‌ها برای پایان‌دادن به جنبش جدایی‌طلب کرد‌ها در این دو کشور به چشم می‌خورد؛ جنبشی که طی دهه‌ها ثبات و وحدت هر دو کشور را تهدید کرده و پیامد‌های آن به فراسوی مرز‌ها سرایت کرده است. به‌رغم موانع و چالش‌هایی که پیرامون تلاش‌های صلح و آشتی در دو کشور همسایه وجود دارد، امید‌ها درباره حل‌وفصل پرونده کرد‌ها رو به افزایش است.