دیداری راهبردی یا سنتی؟

مورخ 30مهر1400( 22اکتبر) نفتالی بنت، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی برای دیدار با پوتین، رئیس جمهور روسیه وارد این کشور شد. این اولین ملاقات حضوری رهبران اسرائیل و روسیه از زمان روی کار آمدن نفتالی بنت به عنوان نخست وزیر در اسرائیل است.

بنت قبل از سفر گفت: "روابط روسیه و اسرائیل رکن مهمی در سیاست خارجی اسرائیل است." پوتین نیز طی دیداربا بنت گفت: "سفر شما همزمان با سی امین سالگرد از سرگیری روابط دیپلماتیک دو کشور است. در طول این سال‌های روسیه و اسرائیل به روابط واقعا منحصر به فردی دست یافتند."

دیدار مزبور برای 2ساعت پیش بینی شده بود اما 5ساعت به طول انجامید.

روابط روسیه و رژیم صهیونیستی، در پرتو مشکلاتی که در روابط آمریکا با روسیه وجود دارد و آنچه در سوریه می گذرد ، دارای پیچیدگی هایی خاص است. همین پیچیدگی ها رابطه طرفین را دچار حساسیت ها و فراز و نشیب های بسیار کرده است.

روابط رژیم صهیونیستی و روسیه بعد از فروپاشی شوروی وارد فاز جدیدی شد و این دوره با سفر پوتین در اکتبر سال ۲۰۰۵ م آغاز شد . سنتی میان نخست وزیران رژیم صهیونیستی شکل گرفت که در نیمه اکتبر هرسال میلادی برای تحکیم روابط به روسیه سفر کرده و با رئیس جمهور روسیه ملاقات کنند و این سفر اخیر نیز استمرارهمین سنت محسوب می شود. در سال‌های گذشته بنیامین نتانیاهو روابط عمیقی با پوتین برقرار کرده بود طبیعتا نفتالی بنت نیز درصدد استمرار همان روابط حسنه است.

البته سفر امسال با تحول بسیار مهم رسیدن پرونده هسته ای ایران به مقطعی حساس در سطح بین المللی مقارن شد و همین امر سبب شد یکی از مباحث بسیار مهمی که طی این دیدار مورد بحث و بررسی طرفین قرار گرفت مساله هسته ای ایران باشد.

در مورد مساله هسته ای ایران هر دو طرف اسرائیلی و روسی مواضع و ملاحظات خاص خود را دارند. رژیم صهیونیستی تکمیل صنعت هسته ای ایران را خط قرمز خود دانسته و به شدت با آن مخالف است و نقش اصلی را در سوق دادن آمریکا به سمت پلان B دارد و در صورت عدم اجرای تمامی مفاد برجام توسط ایران ، حتی خواهان حمله نظامی به تاسیسات هسته ای است. اما به تنهایی و بدون حمایت همه جانبه آمریکا قادر به انجام این کار نیست.

مورخ27مهر1400 رژیم صهیونیستی از اختصاص بودجه نظامی 1.5 میلیارد دلاری برای حمله احتمالی به تاسیسات هسته ای ایران خبر داده بود.

اما موضع روسیه با رژیم صهیونیستی در این زمینه کاملا متفاوت است. روسیه هر چند بر سر خروج ایران از پروتکل الحاقی یا کاهش سطح همکاری با آژانس بین المللی انرژی اتمی نگرانی هایی دارد، اما معتقد است که این غرب است که باید برای بازگشت به توافق با ایران تلاش کند و مخالفتی با فعالیت های هسته ای ایران در سطح فعلی ندارد. از جانبی دیگر روسیه با گزینه های غیر دیپلماتیک مورد نظر اسرائیل مخالف است.

لذا این تضاد در مواضع، بنت را که امیدوار بود طی این سفر امتیازاتی از روسیه در خصوص پرونده هسته ای ایران دریافت کند را ناامید کرده و سفر مزبور عملا دستاوردی برای اسرائیل به همراه نداشت.

همچنین نقش افرینی مهم و منحصر به فرد ایران در سوریه و نگرانی‌های امنیتی رژیم صهیونیستی در این مورد نیز از جمله مهمترین مباحث مطرح در این دیدار بود.

حملات محدود اما ادامه دار هوایی اسرائیل به پایگاه های مقاومت و مراکز ارتش سوریه که متحد روسیه محسوب می شود همواره موجب شده است که طرفین روسی و اسرائیلی برای جلوگیری از تنش و تقابل با یکدیگر در زمین سوریه مذاکره و هماهنگی داشته باشند و به مکانیسمی واحد ملتزم باشند. طی این دیدار طرفین توافق کردند که اجرای مکانیسم مذکور برای جلوگیری از درگیری بین نیروهای اسرائیلی و روسیه در سوریه ادامه یابد. روسیه و اسرائیل یک خط ویژه تماس اضطراری برقرار کرده‌اند تا عملیات هوایی بر فراز سوریه را هماهنگ سازند و مانع از برخوردها غیرمترقبه شوند.

از همین رو به نظر می رسد رژیم صهیونیستی چیزی بیشتر از توافقی که در سال های قبل با روس ها بر سر سوریه داشته، به دست نیاورده است. به ویژه آنکه به نظر می رسید که بنت امیدوار بود تا پوتین در مورد خارج کردن نیروهای ایران از سوریه وعده هایی را به رژیم صهیونیستی بدهد. اما در این مورد نیز به علت تفاوت بنیادین نگرش طرفین به حضور ایران و مقاومت در سوریه بنت عملا دستاوردی کسب نکرده است.

لذا سفر مزبور بیشتر یک استمرار سنتی متداول بود تا دستاوردی راهبردی.