اقلیم کردستان در جست‌وجوی تکیه‌گاه‌های جدید امنیتی

واکنش احتمالی اقلیم کردستان به این اقدام، در دو سطح قابل پیش‌بینی است. در سطح کوتاه‌مدت، مقامات اقلیم تلاش خواهند کرد از طریق کانال‌های دیپلماتیک، از جمله لابی‌گری در کنگره آمریکا و هماهنگی با متحدان اروپایی خود، نظیر آلمان که اعلام کرده پس از ۳۰ سپتامبر با قالبی جدید به همکاری با پیشمرگه ادامه خواهد داد، بخشی از خلأ حمایتی را جبران کنند.

با این حال، در سطح راهبردی و میان‌مدت، اربیل ناگزیر به بازتعریف روابط خود با بازیگران منطقه‌ای خواهد پرداخت. نزدیکی بیشتر به بغداد به‌عنوان تنها مرجع قانونی برای دریافت بودجه نظامی، نخستین گام اجتناب‌ناپذیر خواهد بود، هرچند که این نزدیکی به معنای پذیرش کامل سیاست‌های متمرکزگرایانه دولت مرکزی نیست.

هم‌زمان، اقلیم برای تأمین امنیت خود و جلوگیری از فروپاشی کامل ساختار نظامی، ممکن است به سمت تعامل محتاطانه با تهران و آنکارا حرکت کند؛ تعاملی که می‌تواند در قالب توافق‌های امنیتی محلی یا هماهنگی در مناطق مرزی شکل بگیرد، هرچند که این رویکرد با هزینه‌های سیاسی سنگینی برای اربیل همراه خواهد بود.

سناریوی سوم، تلاش برای جذب سرمایه‌گذاری امنیتی از سوی کشور‌های حاشیه خلیج فارس یا قدرت‌های نوظهوری مانند چین است، هرچند که این گزینه به دلیل فاصله جغرافیایی و اولویت‌های راهبردی متفاوت این کشورها، با ابهامات جدی مواجه است.

کلام پایانی

در نهایت، تصمیم واشنگتن برای قطع کمک به پیشمرگه، بیش از آنکه یک محاسبه مالی صرف باشد، نشان‌دهنده تغییر پارادایم در سیاست خارجی آمریکا نسبت به خاورمیانه است؛ پارادایمی که در آن، متحدان میدانی به‌مثابه ابزار‌هایی یک‌بارمصرف تلقی می‌شوند و در لحظه بحران، به‌راحتی قربانی محاسبات کوتاه‌مدت واشنگتن می‌گردند.

درس این اقدام برای همه بازیگران منطقه روشن است؛ وابستگی به حمایت‌های آمریکا، نه‌تنها ضامن امنیت پایدار نیست، بلکه می‌تواند در حساس‌ترین مقطع، به عاملی برای تضعیف موقعیت راهبردی تبدیل شود.

محور مقاومت با بهره‌گیری هوشمندانه از این خلأ قدرت، نه‌تنها در عراق بلکه در کل غرب آسیا، معادلات جدیدی را رقم خواهد زد که در آن، نقش بازیگران مستقل و همگرایی منطقه‌ای جایگزین ائتلاف‌های ناپایدار با قدرت‌های فرامنطقه‌ای خواهد شد.