نگاهی به وضعیت اردوگاه راست

با نزدیک شدن به انتخابات پارلمانی رژیم صهیونیستی که قرار است در ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ برگزار شود، شرایط داخلی این رژیم دچار پیچیدگی و حساسیت خاصی شده و آرایش سیاسی نیرو‌های رقیب در این ماراتن، به‌ویژه در اردوگاه راست، شاهد تغییرات معناداری شده است.

برخلاف ادوار گذشته، آخرین نظرسنجی‌ها نشان‌دهنده تغییر گسترده در حمایت رأی‌دهندگان از راست افراطی ملی‌گرا به احزاب مخالف نیست، بلکه احتمال کاهش قدرت انتخاباتی راست‌گرایان را آشکار می‌کند؛ موضوعی که در وهله نخست برای حزب لیکود و رهبر آن، یعنی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر، چالش‌آفرین شده است.

در داخل رژیم صهیونیستی، سؤال فقط این نیست که چه کسی بزرگ‌ترین حزب در کنست اسرائیل خواهد بود؛ بلکه پرسش اصلی آن است که کدام اردوگاه می‌تواند به ۶۱ کرسی از ۱۲۰ کرسی، یعنی حدنصاب لازم برای تشکیل دولت، دست یابد.

آخرین نظرسنجی منتشرشده توسط کانال ۱۲ اسرائیل در ۳۱ آگوست، به‌وضوح نشان‌دهنده وضعیت بن‌بست در میان احزاب سیاسی است. طبق این نظرسنجی، احزاب مخالف نتانیاهو و ائتلاف حاکم او ۵۹ کرسی به دست خواهند آورد، در حالی که احزاب طرفدار نتانیاهو ۵۰ کرسی و احزاب عرب ۱۱ کرسی کسب خواهند کرد. این بدان معناست که مخالفان به اکثریت نزدیک می‌شوند، اما به حدنصاب آن نمی‌رسند، در حالی که نتانیاهو همچنان عقب‌تر است.

یکی از دلایل افول ائتلاف بنیامین نتانیاهو، تغییر در ترکیب جناح راست است. حزب «مردم اسرائیل» که توسط ژنرال سابق «اوفر وینتر» تأسیس شده بود، با حداقل چهار کرسی پیش‌بینی‌شده وارد رقابت شد، در حالی که حزب «صهیونیست مذهبی» به رهبری بزالل اسموتریچ به زیر حدنصاب انتخاباتی سقوط کرد. در همین حال، حزب «قدرت یهود» به رهبری ایتامار بن‌گویر به ۷ کرسی دست یافت.

معضل واقعی نتانیاهو در ظهور یک نیروی راست‌گرای جدید، یعنی حزب مردم اسرائیل، نهفته است که آرای خود را از پایگاه انتخاباتی ائتلاف حاکم می‌گیرد و بدین ترتیب، آرای راست‌گرایان را بین چندین حزب که برخی از آنها خارج از ائتلاف دولتی هستند، توزیع می‌کند و این به معنای کاهش شانس ائتلاف به رهبری نتانیاهو است.

این در حالی است که اوفر وینتر خود را به‌عنوان مخالف جناح راست یا نامزدی برای برکناری نتانیاهو معرفی نمی‌کند. در ۲۷ آگوست، او حمایت خود را از نتانیاهو به‌عنوان نخست‌وزیر اعلام کرد، اما در عین حال تأکید کرد که اسرائیل نیازمند افراد جدیدی است که بخشی از شکست‌های ۷ اکتبر نباشند. به عبارت دیگر، او پس از اینکه نتانیاهو را مسئول شکست ۷ اکتبر، یعنی عملیات طوفان‌الاقصی، دانست، خود را به‌عنوان یک رهبر جناح راست معرفی کرده است.

یک نظرسنجی دیگر در داخل رژیم صهیونیستی نشان می‌دهد حزب ژنرال اوفر وینتر ۶ کرسی به دست خواهد آورد، در حالی که لیکود ۲۲ کرسی و ژنرال «گادی آیزنکوت»، رقیب جدید و سرسخت نتانیاهو و رهبر حزب «یاشار»، به ۲۶ کرسی دست خواهد یافت. این موضوع ضمن آنکه نگرانی نتانیاهو را برانگیخته، می‌تواند سرآغاز تغییرات سیاسی در داخل رژیم صهیونیستی باشد؛ به‌ویژه آنکه برخی رقبای او، از جمله آیزنکوت، مخالف سیاست‌های جنگ‌طلبانه او هستند.

آمار و ارقام نظرسنجی‌ها، اگرچه تا حدودی متفاوت است، اما ماهیت رقابت فزاینده در درون جناح راست را آشکار می‌کند. اوفر وینتر لزوماً آرای اپوزیسیون را به خود جلب نمی‌کند، بلکه با احزاب راست‌گرای مستقر، به‌ویژه حزب صهیونیست مذهبی به رهبری اسموتریچ، رقابت می‌کند. بنابراین، او می‌تواند به یک عامل تأثیرگذار در نتیجه و چشم‌انداز راست افراطی تبدیل شود، حتی اگر پس از انتخابات همچنان حامی نتانیاهو باقی بماند.

در چنین شرایطی، کاملاً طبیعی است که نتانیاهو برای متحد کردن بن‌گویر و اسموتریچ، کمپین گسترده‌ای را آغاز کند. در ۲۷ آگوست، او از آنها خواست که در یک فهرست واحد در انتخابات شرکت کنند و هشدار داد که فهرست‌های متعدد می‌تواند منجر به شکسته‌شدن آرا و پایین‌آمدن یکی از احزاب از حدنصاب شود که در نهایت مانع تشکیل دولت خواهد شد.

بن‌گویر تاکنون از پاسخ‌دادن خودداری کرده و تا آنجا پیش رفته که نتانیاهو را به تلاش برای تضعیف خود به‌منظور تشکیل دولتی گسترده‌تر با گادی آیزنکوت، رهبر مخالفان، متهم کرده است. این نشان می‌دهد که اختلاف سیاسی در درون جناح راست، صرفاً یک اختلاف انتخاباتی بر سر فهرست‌های حزبی نیست، بلکه به مبارزه‌ای برای نفوذ در جناح راست و بر سر شکل دولت بعدی تبدیل شده است.

از سوی دیگر، آخرین نظرسنجی توسط شبکه «کان» که در ۳۱ آگوست منتشر شد، نتیجه پیچیده‌ای در مورد ایده اتحاد جناح راست ارائه می‌دهد. طبق این نظرسنجی، بلوک نتانیاهو ۲۱ کرسی و بلوک بن‌گویر ۷ کرسی را در اختیار خواهند گرفت، در حالی که بلوک‌های مخالف آیزنکوت و بنت به‌ترتیب ۲۴ و ۲۱ کرسی را به دست می‌آورند.

در مجموع، تعداد کل کرسی‌های جبهه طرفدار نتانیاهو به ۵۲ کرسی می‌رسد، در حالی که ۵۵ کرسی برای مخالفان و ۱۳ کرسی نصیب احزاب عرب خواهد شد.

این نظرسنجی همچنین نشان داد که ادغام حزب بن‌گویر با حزب اسموتریچ می‌تواند تعداد کرسی‌های آنها را از ۱۲ به ۱۰ کاهش دهد، در حالی که حزب وینتر به پنج کرسی افزایش خواهد یافت.

این بدان معناست که همگرایی سازمانی در جناح راست بین بن‌گویر و اسموتریچ لزوماً تضمین‌کننده افزایش قدرت انتخاباتی نیست. مشکل نه‌تنها در تعداد فهرست‌ها، بلکه در ماهیت رأی‌دهندگان راست افراطی است که این احزاب برای آنها رقابت می‌کنند. ادغام دو حزب می‌تواند برخی از پایگاه‌های آنها را از بین ببرد یا باعث شود آرا به سمت حزب سوم تغییر کند.

در واقع، نقشه انتخاباتی اسرائیل یک پارادوکس قابل توجه را نشان می‌دهد: اپوزیسیون در حال پیشروی است، اما هنوز اکثریت مطلقی را که راه را برای تشکیل دولت هموار می‌کند، ندارد، در حالی که راست افراطی ملی‌گرا در حال عقب‌نشینی است، اما هنوز قادر است از تشکیل دولت توسط مخالفان خود جلوگیری کند. در چنین شرایطی، احزاب عربی ممکن است به یک عامل تعیین‌کننده تبدیل شوند.

انتخابات پیش رو می‌تواند نبرد بین دو روایت در جامعه اسرائیل باشد: روایت نتانیاهو که معتقد است مرحله فعلی نیازمند تخصص و تداوم امنیتی است، و روایت مخالفان او که معتقدند تداوم بحران‌ها، پس از شکست نتانیاهو در هفتم اکتبر، نیازمند یک رهبری جدید است.

در مقابل، نتانیاهو می‌کوشد در فضای انتخاباتی به پرونده امنیتی وزن سیاسی بالایی بدهد و خود را به‌عنوان باتجربه‌ترین رهبر در برخورد با تهدیدات امنیتی معرفی کند و طبعاً از دستاورد‌های خود طی جنگ‌های اخیر سخن می‌گوید. این امر تا حدودی ادامه عملیات نظامی و تشدید تنش اسرائیل در غزه و کرانه باختری و نیز شعله‌ورشدن جبهه لبنان را با نزدیک‌شدن به تاریخ انتخابات توضیح می‌دهد.

اگر نتانیاهو در متحدکردن پایگاه خود پیرامون تهدید امنیتی موفق شود، تشدید تنش به نفع او خواهد بود؛ اما در عین حال ممکن است برای او نتیجه معکوس داشته باشد و شهروندان اسرائیلی این پرسش مهم را مطرح کنند که چرا با وجود ادامه جنگ و عملیات نظامی از ۷ اکتبر، امنیت کامل حاصل نشده است؟

در مجموع، نظرسنجی‌ها در آستانه انتخابات پارلمانی رژیم صهیونیستی نشان نمی‌دهند که جناح راست میدان را از دست داده است؛ اما به‌روشنی حاکی از آن است که نتانیاهو با بحران تبدیل قدرت جناح راست به یک اکثریت پارلمانی پایدار مواجه است. به همین دلیل، به گفته برخی تحلیلگران در داخل اسرائیل، بزرگ‌ترین خطر برای نتانیاهو، فروپاشی جناح راست از درون است. اگر جناح راست بلوک انتخاباتی بزرگ خود را حفظ کند، اما نتواند ۶۱ کرسی را به دست آورد، این امر می‌تواند منجر به ناتوانی نتانیاهو برای تشکیل دولت جدید شود.