نمایش قدرت یا تلاش آمریکا برای ترمیم جایگاه منطقه‌ای؟

طنین‌سنتر؛ وزارت خارجه آمریکا به‌تازگی از موافقت کاخ سفید با فروش ۴۸ فروند جنگنده اف-۳۵ به رژیم سعودی خبر داده است؛ رویدادی که با تحلیل و تفسیر‌های مختلفی همراه شده است. مقام‌های آمریکایی مدعی شده‌اند که موافقت مذکور در چارچوب پیمان‌ها و توافقات دفاعی و نظامی میان آمریکا و رژیم سعودی است. با این حال، در تحلیل رویداد مذکور، توجه به دست‌کم ۳ نکته مهم به نظر می‌رسد.

اول اینکه در پی تحولات ماه‌های اخیر در غرب آسیا و البته تحولات جاری در منطقه که با تداوم انسداد تنگه هرمز و همچنین پیشروی‌های برق‌آسای مقاومت اسلامی یمن در خاک این کشور و شکست مزدوران سعودی و اماراتی همراه بوده است، یک نکته بیش از هر زمان دیگری به رژیم‌های عربی منطقه و به‌طور خاص رژیم سعودی اثبات شده و آن هم این است که آمریکا به هیچ عنوان شریک و متحدی قابل اتکا برای ریاض نیست و نمی‌توان از نظر امنیتی به آن تکیه کرد.

حال در این شرایط، کاخ سفید برای جلوگیری از وقوع سناریو‌های وخیم‌تر به ضرر خود، نظیر چرخش عربستان به سمت چین و روسیه، از موافقت خود با فروش جنگنده‌های اف-۳۵ به رژیم سعودی پرده‌برداری کرده تا شاید از این رهگذر، نوعی قوت قلب را برای ریاض ایجاد کند. در عین حال، آمریکایی‌ها با اقداماتی از این قبیل سعی دارند تا آبروی از دست‌رفته خود در غرب آسیا را هم تا حدی ترمیم کنند. آنها نمی‌خواهند شاهد فروپاشی بیش از پیش موقعیت ادراکی خود در غرب آسیا باشند؛ موضوعی که بدون تردید حامل تبعات منفی برای کاخ سفید در سایر بخش‌های جهان نیز است.

نکته دوم اینکه اعلام موافقت کاخ سفید با فروش جنگنده‌های اف-۳۵ به عربستان در شرایطی رخ داده که رزمندگان یمنی به موفقیت‌های چشمگیری در صحنه جنگ این کشور دست یافته‌اند. این مسئله به‌ویژه برای سعودی‌ها به‌شدت دردناک است. حال در این شرایط، آمریکایی‌ها با اقدام اخیر خود، بار دیگر به همگان نشان دادند که در قالب تحولات منطقه‌ای، به هیچ وجه بازیگری بی‌طرف نیستند و فعالانه از جریان‌های مخالف با جبهه مقاومت حمایت می‌کنند.

این مسئله در بطن خود می‌تواند حامل پیامد‌های منفی برای آمریکا و منافع آن در غرب آسیا در صورت تشدید درگیری‌های منطقه‌ای و افزایش خصومت‌ورزی علیه محور مقاومت در منطقه باشد. حداقل تحولات ماه‌ها و روز‌های اخیر نشان داده که کاخ سفید نمی‌تواند دست به ماجراجویی‌های پنهان و آشکار بزند و از تبعات آنها فرار کند؛ تبعاتی که صرفاً با ضربات میدانی همراه نیستند و در بُعد سیاسی و ادراکی نیز حامل خسارت‌های جدی برای دولت آمریکا و دولتمردان این کشور هستند؛ و مسئله سوم اینکه پیش‌تر نیز در دوره نخست حضور ترامپ در قدرت، امارات در ازای عادی‌سازی روابط خود با رژیم اشغالگر قدس، شاهد برخورداری از حق خرید جنگنده‌های اف-۳۵ بود که در نهایت، کنگره آمریکا با این موضوع موافقت نکرد. از این رو، بعید نیست بار دیگر شاهد باشیم که سناریویی مشابه علیه سعودی‌ها اجرایی می‌شود. در این میان، آنچه مهم است، این موضوع می‌باشد که به احتمال زیاد، سعودی‌ها مجبور شده‌اند بار دیگر به کاخ سفید باجی سنگین بدهند تا شاید از وقوع سناریو‌های وخیم علیه خود جلوگیری کرده باشند.

در این چارچوب، یک نکته دیگر نیز بیش از پیش خودنمایی می‌کند. سعودی‌ها دست‌پاچه شده‌اند؛ زیرا مدتی قبل نیز پیمان نظامی مکه را با ترکیه و پاکستان به امضا رساندند تا شاید امنیت خود را تضمین کنند، اما تحولات میدانی نشان داد پیمان مذکور صرفاً یک نمایش تبلیغاتی بوده و نه آنکارا و نه اسلام‌آباد، هیچ‌کدام حاضر نیستند منافع خود را به خاطر عربستان به خطر بیندازند.