رَد ابتکار جدید ایران از سوی ترامپ چیست؟

به تازگی و در بحبوحه برگزاری هشتاد و یکمین نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد، سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه کشورمان از ارائه طرحی برای بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات هسته‌ای طی هفت روز خبر داده است. البته مشروط به اینکه آمریکا، محاصره دریایی علیه کشورمان را لغو کند و فشار‌های نفتی را نیز کاهش دهد و آتش‌بس در لبنان هم رعایت شود. با این حال، به تازگی خبر رسیده که کاخ سفید، ابتکار ایران را رد کرده است. نکته قابل تامل اینکه ترامپ در گفت‌و‌گو با رسانه‌های آمریکایی به این مساله اشاره کرده که پیشنهاد ایران را رد می‌کند، زیرا ایران را در وضعیتی نامطلوب می‌بیند! وی طیفی از دیگر ادعا‌های تبلیغاتی را نیز علیه کشورمان مطرح کرده است.

با این همه، واقعیت این است که در پشت‌پرده رَد ابتکار ایران از سوی دولت آمریکا، دست‌کم ۳ واقعیت مهم نهفته است.

اول اینکه ترامپ بار‌ها به طرق آشکار و پنهان گفته که به دنبال توافق با ایران نیست بلکه تسلیم و عقب‌نشینی کشورمان را می‌خواهد. به بیان ساده‌تر او می‌خواهد ایران، صد درصدِ خواسته‌های کاخ سفید را بپذیرد. موضوعی که به رئیس جمهور آمریکا این امکان را می‌دهد تا در معادله جنگ‌افروزی علیه ایران ادعای پیروزی کند و از باتلاقی که به آن گرفتار است، خارج شود. این در حالی است که نه کاخ سفید در موقعیت پیروزی در جنگِ ایران است و نه کشورمان حاضر است امکان فرار را به ترامپ به دلیل جنایت‌هایش علیه ایران بدهد. از این رو، لازم است که بدانیم توافق با ترامپ، معنایی ندارد، زیرا او تسلیم‌نامه می‌خواهد و حتی در صورت توافق هم به هیچ متن و عهدی وفادار نمی‌ماند.

نکته دوم اینکه ترامپ نمی‌خواهد با ابتکار ایران، جنگ افروزی علیه این کشور خاتمه یابد. او خود را صاحب ابتکار می‌بیند و اگر بخواهد ابتکارات ایران را بپذیرد، این یعنی اعتراف آشکار به اینکه جنگ‌افروزی وی علیه کشورمان، اقدامی احمقانه بوده است. اگرچه بسیاری از تحلیلگران در جهان به این موضوع اذعان دارند با این حال، خودِ ترامپ مایل به اعتراف به این مساله نیست.

از این رو، اگر قرار باشد ابتکاری نیز مبنای هرگونه تعامل دیپلماتیک قرار گیرد، ترامپ مایل است که مطرح کننده آن آبتکار، آمریکا باشد تا این مساله، امکان مانور گسترده را به ترامپ و متحدانش بدهد. به هر حال، اگرچه شواهد و قرائن بسیار، از قمار باخته ترامپیست‌ها در معادله جنگ افروزی علیه ایران حکایت دارند با این حال، شخص رئیس جمهور آمریکا، دست به هر اقدام می‌زند تا شاید فرار رو به جلو کند و آبرویش را حفظ کند. امید او نیز این است که بالاخره راهی پیدا شود و امکان خروج آبرومندانه از جنگِ ایران را به وی بدهد؛ و در نهایت نکته سوم اینکه مساله ترامپ و متحدانش، تنگه هرمز و یا حتی موضوع هسته‌ای ایران نیست، آن‌ها به دنبال نابودی ایران و ساقط سازی نظام سیاسی کشورمان و ساختن یک مستعمره از آن هستند. در این چهارچوب، طرح مسائل مختلف و برجسته‌سازی گزینه دیپلماتیک، صرفا ادامه جنگ‌افروزی علیه کشورمان به طرق دیگر است. از یاد نبریم که در آغاز جنگ ۴۰ روزه، هدفِ اعلامی ترامپ، ساقط‌کردن نظام سیاسی کشورمان ظرف چند روز بود. پیشتر نیز در دو نوبت و در بحبوحه مذاکرات ایران و آمریکا شاهد حمله آمریکایی‌ها و صهیونیست‌ها به کشورمان بودیم.

این یعنی دشمنانِ ایران اساسا رغبتی به مذاکره و تعامل دیپلماتیک با ایران ندارند، اما چون زورشان به کشورمان نمی‌رسد، صرفا با اهرم دیپلماتیک بازی می‌کنند و ایران را محک می‌زنند. آمریکایی‌ها و صهیونیست ها، جنگ‌افروزی علیه ایران را جنگِ سرنوشت‌ساز خود می‌دانند و به صورت مرحله‌ای پیش می‌روند. در این میان، ایران نیز متناسب با همین رویکرد بایستی با دشمنان مقابله کند. تجربیات تاریخی نشان داده‌اند آنچه حقوق و منافع ملی ایران را تضمین می‌کند، نه دیپلماسی صِرف بلکه انسجام ملی و قدرت نظامی کشورمان و تحمیل خسارت به دشمنان ایران است. از این رو، این قاعده تغییر نکرده و رَد ابتکار دیپلماتیک اخیر کشورمان از سوی کاخ سفید و شخص ترامپ را هم باید در همین رابطه ارزیابی کرد.