راهبرد غرب برای منطقه غرب آسیا

اگر تحولات اخیر منطقه غرب آسیا از جمله تنش های دریایی ایران و رژیم اشغالگرصهیونیستی،خروج آمریکا از افغانستان، مواضع بایدن در برابرتحولات عراق و تلاش برای تعویق انتخابات این کشور و دشمنی با ایران را مورد بررسی قرار دهیم، رویکرد بازیگران غربی به ویژه آمریکا و سناریوهای آنان در آینده منطقه غرب آسیا وجنوب آفریقا به وضوح روشن می گردد که در ادامه به مهمترین اهداف چند وجهی جریان غربی، صهیونیستی و اعراب غرب زده خواهیم پرداخت: 

1- ایجادفضای ناامنی وبی ثباتی برای کسب منافع و حصول اهداف

دربررسی اهداف،برنامه ها،سطوح،لایه هاوپرسش های بحث وپدیده خروج امریکا از افغانستان و تسلط طالبان بر افغانستان روشن می شود که راهبرداصلی آمریکا و اذنابش بی ثباتی واستمرار جنگ داخلی به شکل چند وجهی وحضور اکثرگروههای افغانی همسوامریکا درافغانستان می باشد.  آمریکایی‌ها چند تریلیون دلار در منطقه هزینه کرده‌اند و به اهداف اعلامی خود نرسیده‌اند لذا بعید است، به راحتی از این کشور خارج شوند. آمریکا با خروج خودوایجادفضای کنونی درصدد کاهش هزینه ها واظهارمصلح بودن وادامه برنامه های خود درافغانستان است. تهدید ژئوپولتیکی ایران،روسیه وچین ومحدود کردن فضای  اقتصادی برای آنان ازابعاددیگرمسئله می باشد.

ایجاد ناامنی جدید برای همسایگان بویژه ایران وهمرهان جبهه مقاومت اسلامی  به عنوان کشور قدرتمند در اضلاع قدرت جهانی ومنطقه ایی. موازنه قوا در بین گروهها درون افغانی چون طالبان،غرب زده ها،دولت غربی اشرف غنی ،داعش وتکفیری های سلفی شکست خورده سوریه وعراق در دهه اخیر .ظاهرا آمریکا قرار نیست همه نیروهایش را از افغانستان خارج کند. بنابراین این اقدام آمریکا را باید بیشتر تغییر وضعیت محسوب کرد تا خروج کامل از افغانستان.برخی معتقدند آمریکا با هدف قدرت‌گیری طالبان و مزاحمت برای کشورهایی چون ایران، اقدام به خروج از افغانستان کرده است.

2-کاستن از هزینه ها

از مهمترین دلایل خروج امریکا از افغانستان هزینه های مادی ونابودی نیروی انسانی درحضور بیست ساله اش در افغانستان عنوان می کند.هزینه هایی که دستاوردی برای آن نداشته است. جو بایدن در سخنرانی اخیر خود اشاره کرده که درواقع آمریکایی‌ها به این جمع‌بندی رسیده‌اند که کسب پیروزی نظامی در افغانستان غیرممکن و دست‌نیافتنی است یا به عبارت ساده‌تر دریافتند که مساله افغانستان راه‌حل نظامی ندارد.

3-نهادینه کردن بازیگران نیابتی وآغاز دوباره جنگ های نیابتی

 مطلب بعد آنکه مذاکره با طالبان، بر اساس رویکرد ترکیه انجام گرفته وترکیه به این موضوع اشاره داشت که آمریکا می‌تواند برخی از رهیافت‌ها و سیاست‌های منطقه‌ای خود را از طریق بازیگران نیابتی نهادینه‌شده در پیمان‌های منطقه‌ای پیگیری‌ کند. نیروه‌های جهادی سلفی از ابتدا بخشی از پروژه آمریکا هستند و خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان نیز در همین چارچوب قرار دارد.

4-تکرار مدل سوریه وعراق : مهار،تهدیدوآسیب جبهه مقاومت وایران

  آمریکا در دهه هشتاد به کمک عراق زمان صدام حسین سعی داشتند به‌طور نیابتی در منطقه برای مهار ایران ایفای نقش کندواکنون این نقش را با کمک ترکیه و اسرائیل و در پرونده‌های مشابه انجام می‌دهد. نزدیک‌کردن اسرائیل به کشورهای عرب منطقه نیز دقیقا در همین چارچوب و استفاده از بازیگران نیابتی منطقه‌ای قابل تحلیل است.

5-مهار چین وروسیه

ازنظریات مجموعه‌های راهبردی آمریکا  در بعداز سال دوهزار وشانزده مانند مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌الملل راهبردی که در آن افرادی همانند آنتونی کوردزمن فعالیت دارند به این موضوع اشاره داشتند که نقش منطقه‌ای آمریکا برای امنیت ملی آن کشور پرمخاطره بوده و ایالات‌متحده باید از سازوکارهای گزینشی در حوزه امنیت منطقه‌ای استفاده کند.

گراهام آلیسون نیز نظریه تله توسیدید را ارائه کرد و به موجب آن به آمریکایی‌ها هشدار داد که چین در حال گسترش قدرت خود است و اگر قدرت این کشور مهار نشود در آن شرایط ایالات‌متحده با چالش‌های امنیتی جدید مواجه خواهد شد.حضور در دریای جنوبی چین، حمایت از تایوان و در راس همه آنها ائتلاف چهارگانه آمریکا، هند، ژاپن و استرالیا که واشنگتن شکل داده و امیدوار است از طریق آن بتواند چین را مهار سازد از جمله سیاست‌های کاخ سفید برای مهار پکن است؛ این ائتلاف چهارگانه همان سیاست ائتلاف‌سازی است که بایدن اخیرا بر آن تاکید کرد.

6-تحریک مجامع جهانی، ایجاد جنگ روانی وحق پاسخگویی  وسپوش برجنایات

نخست وزیر رژیم صهیونیستی روز یکشنبه گفت که ایران با حمله به کشتی مرسر استریت اشتباه بزرگی را مرتکب شد و پاسخ آن را دریافت خواهد کرد. وی همچنین ادعا کرد: شواهد و اطلاعاتی در دست داریم که نشان می‌دهد این حرکت بزدلانه از سوی ایران انجام شده است. ما از جامعه بین‌المللی انتظار داریم به ایران بفهماند که چه اشتباه بزرگی را مرتکب شده است. بنت همچنین بدون اشاره به جنایات رژیم صهیونیستی مدعی شد که رفتار قلدری ایران نه تنها برای اسرائیل که برای تمام دنیا خطرناک است.اوطرح ادعاهایی درباره نقش ایران در حادثه حمله به یک نفتکش صهیونیستی پرداخت و خواستار پاسخ بین المللی به آن شد. یائیر لاپید در این راستا با اتهام زنی به ایران خواستار یک پاسخ بین المللی موثر شد.

وزیر خارجه انگلیس ،راب بدون ارائه مدرکی مدعی شد: ما معتقدیم که این حمله عمدی، هدفمند و نقض آشکار قوانین بین‌المللی توسط ایران بوده است و در حال رایزنی با شرکای بین‌المللی برای پاسخی هماهنگ به این حمله غیرقابل قبول هستیم.معاون وزیر خارجه روسیه در موضع گیری خودعنوان کرد:(( دلیلی برای متهم کردن ایران در حمله به کِشتی اسراییلی وجود ندارد؛ غربی‌ها تهمت می‌زنند. هیچ پایه و اساسی وجود ندارد که ممکن باشد ایران در حمله به مرسر استریت دست داشته باشد؛ فعلا کشورهای غربی به تهران تهمت می زنند، ولی شواهدی ارائه نکرده اند. ما هیچ پایه و اساسی برای اتهام زنی به ایران نداریم و حقایق و مدارکی دراین راستا وجود ندارد. وقتی حقایق باشند، آن وقت می توان در این زمینه کار کرد)).

7- استمرار حمایت از رژیم صهیونیستی

خبرگزاری رویترز اخیرا نوشت: رئیس جمهوری آمریکا بر تعهد آمریکا از اسرائیل برای دفاع از خود تاکید کرده و گفته تیم من از نزدیک با تیم جدید اسرائیل همکاری می‌کند.مدت زیادی باقی نمانده که بایدن به موضع بی ثبات و ابری خود درقبال مسئله بازگشت به توافقنامه هسته ای پایان دهد، و در این صورت است که بایدن خواهد دانست که اگر خواسته باشد به شیوه ترامپ احمق ادامه دهد، چه حجم هزینه ای را باید بپردازد.در آن سوی قضیه، مواضع تهران تغییر ناپذیر است .

 رهبر معظم انقلاب اسلامی آن را روشن و قاطع بیان کردند و گفته که :((طرفی که حق دارد شرط معین کند، ایران است. چون جمهوری اسلامی به همه تعهدات عمل کرد. ما حق داریم برای ادامه برجام شرط بگذاریم و این شرط را گذاشتیم و گفتیم و هیچ‌کس هم از آن عدول نخواهد کرد. اگر می‌خواهند ایران به تعهدات برجامی برگردد، آمریکا بایستی تحریم‌ها را کلا در عمل لغو کند و ما بعد راستی‌آزمایی کنیم و ببینیم که درست تحریم‌ها لغو شده، آن‌وقت به تعهدات برجامی برمی‌گردیم. این سیاست قطعی جمهوری اسلامی است و مورد اتفاق مسئولان کشور هم هست و از این سیاست برنخواهیم گشت)).

8-چرخش راهبردی به شرق از خاورمیانه

آمریکا بر اساس محاسبه هزینه و فایده در نظر دارد چرخش راهبردی از خاورمیانه به سوی شرق آسیا نماید. از این حیث آمریکا نگاهی منفی نسبت به حرکت های افراطی گرایی در منطقه که موجب ثبات زدایی از آن می شود پیدا کرده است و سعی در ایجاد اجماع منطقه ای برای تضعیف نیرو های رادیکال فعال در خاورمیانه دارد. همزمان، در چارچوب سیاست اعلامی دموکراسی سازی در منطقه در نظر دارد به سیاست اعمالی ایجاد یا تقویت رژیم های همسو در منطقه به نام حمایت از فعالیت های آزادی خواهانه بپردازد و در این مسیر تلاش دارد تا از درگیر شدن در یک جنگ تازه که هزینه های سیاسی و اقتصادی جدیدی به آمریکا تحمیل کند خود داری نماید.

جمع بندی:

درتمام بررسی ها سیاست و راهبرد پیشبرد منافع امریکا  وجریان غربی –عبری -عربی غرب زده براساس رویکردلایه به لایه ،جنگ نرم، فریبکارانه، کنترل ومهار برای تعقیب دستاوردهای سیاسی،اقتصادی و امنیتی درحال افزایش است.در این رهگذر، اتخاذ راهکارهای متنوع سیاسی ، اقتصادی و امنیتی جهت مدیریت و کنترل تحولات منطقه ای باید در دستور کار سیاست راهبردی جمهوری اسلامی ایران قرار گیرد. حل و فصل مسالمت آمیز اختلافات، ثبات سازی، تلاش در جهت ایجاد اجماع منطقه ای همسو با منافع جمهوری اسلامی ایران، خنثی سازی فشارهای سیاسی علیه جمهوری اسلامی ایران از طریق افزایش شفاف سازی درسیاست خارجی و تعامل موثر و سازنده در چارچوب سازوکارهای موجود منطقه ای با استفاده از دیپلماسی فعال و چندجانبه می تواند به عنوان راهبردهای بلند مدت جمهوری اسلامی ایران مورد توجه قرار گیرد.          

  رضاقارزی