رصدداخلی

دیپلماسی هوشمندانه در پیچ و خم‌های سیاست

در میانه کشمکش‌های داخلی و فشار‌های فزاینده بین‌المللی بر سر برنامه هسته‌ای ایران، بیانیه چهار بندی شورای عالی امنیت ملی نقطه عطفی در مدیریت بحران هسته‌ای کشور محسوب می‌شود. این بیانیه که در پاسخ به انتقادات تندری‌و‌های برخی جریان‌های سیاسی صادر شد، ضمن تأیید شیوه‌نامه همکاری امضا شده میان ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، بر نقش شورای عالی امنیت ملی در تصمیم‌گیری‌های کلان هسته‌ای تأکید و خطوط قرمز ایران را در تعاملات آتی با آژانس ترسیم کرد. این اقدام، در واقع تلاشی هوشمندانه برای خروج از بن‌بست‌های داخلی و خارجی و حفظ منافع ملی در شرایطی پرچالش است این بیانیه، نه تنها توافق امضا شده را تأیید کرد، بلکه بر سازوکار داخلی تصمیم‌گیری در مورد برنامه هسته‌ای ایران صحه گذاشت. این بیانیه صریحاً نشان می‌دهد که توافق قاهره، اقدامی خودسرانه از سوی وزارت خارجه نبوده، بلکه با تأیید عالی‌ترین نهاد امنیتی کشور صورت گرفته است. / روز نو

مراقب رافائل فرانچسکو باشید!

روزنامه جام‌جم نوشت: مدتی قبل محمدجواد ظریف، وزیر خارجه دولت روحانی، دراعترافی تکان‌دهنده فاش کرد: «در روز آخر مذاکرات برجام، کارشناس اتحادیه اروپا به یکی از مذاکره‌کنندگان بسیار خوب من گفته بود اگر در برجام بنویسیم لغو، مجبور می‌شویم تحریم‌های غیرهسته‌ای را دوباره تصویب کنیم؛ لذا ما از این عبارت [تعلیق]استفاده می‌کنیم. این پیشنهاد را کارشناس مالی اتحادیه اروپا، آقایی به نام فرانچسکو که فامیلی‌اش ایتالیایی بود، به این همکار خوب و برجسته من گفت. ایشان هم گفته بود اشکالی ندارد.» این فریب، در لحظات پایانی مذاکرات، کلمه «تعلیق» (suspension) را به جای «لغو» (lift) در ضمائم برجام گنجاند، بدون این‌که تیم ایرانی از تبعات آن آگاه باشد.

تمجید روزنامه اصولگرا از توافق قاهره

روزنامه خراسان نوشت: ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در قاهره بر سر مسیر ازسرگیری همکاری‌های فنی به تفاهم رسیدند. تفاهمی که با نقش‌آفرینی و میانجیگری مصر شکل گرفت و راه را دست‌کم به صورت بالقوه برای بازگشت بازرسان و کاستن از فشار‌های سیاسی باز کرد. باید به همین قاعده‌ای وفادار باشیم که دیپلماسی موفق تهران در قاهره به آن وفادار بود: کم‌کردن صدا‌های هیجانی و بلندکردن صدای محاسبه. قرار نیست کسی از گذشته‌اش توبه سیاسی کند؛ قرار است بازیگر عاقل یاد بگیرد که غرور، اگر مهار نشود، پرهزینه‌ترین کالای سیاست است. تجربه مذاکرات اخیر به میانجیگری قاهره به ما یادآوری کرد که می‌توان با حفظ خطوط قرمز، از خطوط تماس تازه بهره برد. می‌توان بدون تغییر در اصول، ابزار‌ها را به‌روز کرد و می‌توان حتی با کمک کشوری که سال‌ها با آن رابطه رسمی نداشته‌ای، تفاهمی را رقم زد که هزینه‌های ملی را پایین بیاورد و دستِ بازیگر مقابل را از ماشه‌ها کوتاه‌تر کند.

تز‌های روحانی

به گزارش سایت خبرفوری، این روز‌ها گفتمان حسن روحانی در محافل مختلف و از افراد مختلف شنیده می‌شود؛ گفتمانی که بر تمرکز دیپلماتیک بر یک جبهه واحد تاکید دارد. روحانی که در دوران انتخابات ریاست جمهوری ۹۲ بر «گفت‌و‌گو با کدخدا» تاکید می‌کرد، در ماه‌های اخیر نیز بر این مساله تاکید داشته است. روحانی از زمان پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری تا امروز تزی را دنبال کرده که می‌توان برجام را گام اول آن دانست. این تز مبتنی بر سه اصل اولیه و مهم است: ۱- تمرکز دیپلماتیک: به جای حل مشکلات با اروپا و سازمان ملل، بهتر است بر حل مشکلات با آمریکا تمرکز شود. ۲- مذاکرات جامع: در واقع، روحانی معتقد است حل مشکلات هسته‌ای باید گام نخست از سلسله مذاکرات و توافقات ایران و آمریکا باشد و این مذاکرات باید شامل مسائل اقتصادی، منطقه‌ای و حتی تسلیحاتی نیز بشود. ۳- مذاکره به مثابه معامله: روحانی معتقد است مذاکره باید به معامله منتج شود و محال است بدون دادن پوئن به حریف، پوئنی به دست آورد. این در حالی است که اتفاقات رخ داده در ماه‌های اخیر از جمله جنگ ۱۲ روزه و حمله آمریکا به مراکز هسته‌ای باعث شده شرایط تغییر کند. از طرف دیگر، به نظر نمی‌رسد آمریکا دیگر علاقه زیادی به مذاکره با ایران داشته باشد.

تندروی از دید هاشمی طبا

مصطفی هاشمی طبا، فعال سیاسی اصلاح طلب: برخی از جناح‌های سیاسی حتی وقتی رهبر معظم انقلاب صحبت می‌کنند، خود را به آن راه می‌زنند. مثلاً جسارت و انحراف‌شان به گونه‌ای است که حتی بعد از اینکه مقام معظم رهبری صحبت کردند، یکی از اینها گفت که حضرت علی (ع) و امام حسن (ع) را هم مجبور به صلح کردند و همراهانشان صلح را به آنها تحمیل کرده‌اند. این افراد تندرو معتقدند که در حال حاضر هم (دولت) می‌خواهد به رهبری مذاکره یا صلح را تحمیل کند، پس می‌گویند ما باید پیشتاز باشیم و از رهبری جلوتر برویم. تندرو‌ها مانند خوارج هستند. خوارج هم گفتند حضرت علی (ع) متوجه نشد و ما پیشتاز از حضرت علی (ع) هستیم و حضرت علی (ع) باید توبه کند. اینها هم الان می‌گویند برخی می‌گویند ما جلوتر از رهبری می‌رویم تا ایشان فریب نخورد! / ایلنا