اهداف واقعی واشنگتن در ونزوئلا

ترامپ با استراتژی «صلح از طریق قدرت» بی ثباتی مزمنی در همه قاره‌ها را در پیش گرفته از خاورمیانه و شرق اروپا و اوراسیا گرفته تا امریکای لاتین، کاخ سفید در پس پرده شکاف‌های داخلی کشور‌ها و جنگ هاست. در قاره امریکا بر ونزوئلا متمرکز شده است در این مقاله به بررسی انگیزه‌های تشدیدتنش دولت ترمپ در ونزوئلا پرداخته خواهد شد. از زمان روی کار آمدن دولت ترامپ، امریکا سیاست‌های مداخله‌جویانه سنتی خود در قبال آمریکای لاتین را احیا کرده و خود را در پوشش شعار‌های احیای دموکراسی و پایان دادن به رنج مردم ونزوئلا پنهان کرده است. با این حال، بررسی گسترده‌تر لفاظی‌های رسمی و گزارش‌های اندیشکده‌های نزدیک به واشنگتن، مجموعه‌ای عمیق‌تر از منافع استراتژیک را که محرک این رویکرد است، آشکار می‌کند و ونزوئلا را به میدان آزمایش جدیدی برای معادله قدرت آمریکا در منطقه تبدیل می‌کند.

معتبرسازی تهدید نظامی

امریکا با استقرار ۱۰ کشتی نیروی دریایی و ۱۰ هزار نیرو در کارائیب - بزرگترین تجمع نظامی در آنجا از زمان بحران موشکی کوبا در سال ۱۹۶۲ - و استقرار یک گروه ضربت ناو هواپیمابر به رهبری ناو هواپیمابر یو اس اس جرالد آر. فورد، در حال معتبر سازی حمله نظامی قریب الوقوع به ونزوئلاست.

منطق ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، برای این اقدام نظامی تهاجمی این است که ونزوئلا مرکز قاچاق مواد مخدر است و این گونه استدلال می‌کنند که عرضه مواد مخدر به مصرف کنندگان آمریکایی، معادل حمله مسلحانه به ایالات متحده است و همین امر واکنش نظامی را توجیه می‌کند.

واشنگتن واقعاً چه می‌خواهد؟

۱. کنترل و سلطه بر بزرگترین ذخایر نفتی جهان

ونزوئلا دارای ثروت نفتی استثنایی است که تخمین زده می‌شود بزرگترین در جهان باشد و آن را به یک منبع استراتژیک حیاتی در تعادل انرژی بین‌المللی تبدیل می‌کند. در این زمینه، واشنگتن فرصتی تاریخی برای ادغام مجدد این منبع عظیم در سیستم غربی با ایجاد یک رژیم دوستانه در کاراکاس دید که به شرکت‌های آمریکایی و اروپایی اجازه می‌دهد به بخش نفت، که مدت‌ها تحت سلطه دولت بوده است، بازگردند. گزارشی که توسط شورای آتلانتیک منتشر شد، به صراحت «جایگزینی شرکت‌های آمریکایی در بخش انرژی ونزوئلا» و «خنثی‌سازی» نفوذ روسیه، چین و ایران در آنجا را توصیه کرد.

۲. مقابله با نفوذ روسیه و چین

واشنگتن، دولت نیکولاس مادورو را دروازه‌ای باز برای دشمنان بین‌المللی خود به فضایی می‌بیند که به طور سنتی آن را «حیاط خلوت» خود می‌داند. در سال‌های اخیر، مسکو و پکن سرمایه‌گذاری‌های انرژی و همکاری نظامی خود را با کاراکاس گسترش داده‌اند، اقدامی که به عنوان چالشی مستقیم برای نفوذ آمریکا در نیمکره غربی تلقی می‌شود. دکترین مونروئه، که توسط ایالات متحده در قرن نوزدهم تدوین شده بود، احیا شده است و این نشان دهنده بازگشت واشنگتن به نقش قدیمی خود به عنوان «پلیس قاره» است. این بدان معناست که ایالات متحده به قدرت‌های خارجی مانند روسیه و چین اجازه نخواهد داد تا حضور خود را تثبیت کرده و بر ونزوئلا و سایر کشور‌های منطقه اعمال کنترل کنند.

۳. ادعای مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان‌یافته

دولت ترامپ، رژیم مادورو را همدست شبکه‌های قاچاق مواد مخدر و یک «دولت مواد مخدر» می‌داند که تهدیدی مستقیم برای امنیت ملی ایالات متحده محسوب می‌شود. واشنگتن از این بهانه برای توجیه استقرار کشتی‌های نیروی دریایی و هواپیما‌های نظارتی در اطراف ونزوئلا استفاده می‌کند، اقدامی که ناظران آن را فشار نظامی غیرمستقیم با هدف خفه کردن رژیم ونزوئلا از نظر سیاسی و اقتصادی می‌دانند.

به نظر می‌رسد دولت ترامپ قصد دارد عمداً فضایی از تنش ایجاد کند که می‌تواند به رویارویی نظامی با دولت نیکولاس مادورو منجر شود. البته این رویکرد امریکایی است که هر کشوری که تعارض منافع با آن داشته باشد تحت هر بهانه‌ای به دنبال ساقط کردن آن است.

۴. ملاحظات سیاست داخلی ایالات متحده

موضع سختگیرانه ایالات متحده در قبال دولت مادورو نه تنها از ملاحظات ژئوپلیتیکی، بلکه از محاسبات سیاسی داخلی ایالات متحده نیز ناشی می‌شود. این رویکرد حمایت قابل توجهی از سوی چندین سیاستمدار برجسته - به ویژه سیاستمداران آمریکای لاتین تبار - به ویژه مارکو روبیو، وزیر امور خارجه و سناتور سابق فلوریدا، که به طور گسترده به عنوان معمار بالفعل سیاست دولت ترامپ در قبال ونزوئلا شناخته می‌شود، به دست آورده است.

روبیو وزیر خارجه سال‌هاست که لحن تندی علیه مادورو اتخاذ کرده و معتقد است دولت مادورو یک «سازمان جنایتکار فراملی» است و بحران ونزوئلا را یک مسئله امنیت ملی ایالات متحده می‌داند که به قاچاق مواد مخدر و نفوذ فزاینده روسیه و ایران در منطقه مربوط می‌شود.