پایان جنگ نیست، آغاز نبرد روایت‌هاست

آتش‌بس در معادلات امروز، به‌معنای پایان تقابل نیست، بلکه غالباً آغاز مرحله‌ای پیچیده‌تر از نبرد است، مرحله‌ای که در آن، میدان اصلی از خاک و آتش به ذهن و ادراک جامعه منتقل می‌شود. اگر در دوره درگیری نظامی، دشمن از قدرت سخت استفاده می‌کند، در دوره آتش‌بس، تمرکز خود را بر قدرت نرم، عملیات روانی، تحریف، شایعه‌سازی و جنگ شناختی قرار می‌دهد تا آنچه را در میدان نبرد به دست نیاورده، در افکار عمومی جبران کند. در فضای آتش‌بس، چهار محور اصلی در دستور کار عملیات رسانه‌ای و شناختی دشمن قرار می‌گیرد:

نخست؛ تضعیف اعتماد به رهبری و ارکان تصمیم‌گیری کشور

در این چارچوب، رسانه‌های معاند می‌کوشند با انتشار شایعات، راوی روایت اول با روایت‌های متناقض و تحلیل‌های جهت‌دار، اعتماد عمومی را نسبت به تصمیم‌گیری‌های کلان کشور تضعیف کنند. هدف نهایی این عملیات، ایجاد شکاف میان مردم و ارکان هدایت سیاسی کشور است. دشمن می‌کوشد اختلاف‌افکنی، شایعه‌سازی و روایت‌های تحریف‌شده را جایگزین واقعیت کرده و انسجام ملی را هدف قرار دهد.

دوم؛ مصادره روایت پیروزی

در جنگ‌های امروز، پیروزی تنها در میدان نبرد تعریف نمی‌شود، بلکه روایت مسلط نیز بخشی از پیروزی محسوب می‌شود. از این رو، رسانه‌های مخالف تلاش می‌کنند دستاورد‌های طرف مقابل را کم‌اهمیت جلوه دهند، موفقیت‌ها را شکست معرفی کنند و افکار عمومی را نسبت به نتایج تحولات دچار تردید سازند. گرفتن دستاورد‌های واقعی از ملت و القای این گزاره است که طرف مقابل به اهداف خود رسیده و ناچار به عقب‌نشینی شده است، در حالی که روایت صحیح باید بر پایه واقعیت‌های میدانی، دستاورد‌های دفاعی، بازدارندگی و اقتدار ملی شکل گیرد.

سوم؛ کاهش تاب‌آوری اجتماعی

دشمن در این مقطع، بیش از آنکه به دنبال تغییر واقعیت‌های میدانی باشد، در پی تغییر برداشت مردم از واقعیت است. از همین رو، حساسیت نسبت به جنگ روایت‌ها، کمتر از هوشیاری در میدان نظامی نیست. انتشار اخبار ناامیدکننده، بزرگ‌نمایی مشکلات اقتصادی، القای بن‌بست و ایجاد اضطراب عمومی، بخشی از پروژه فرسایش روانی جامعه است. هدف آن است که مردم احساس کنند ادامه مسیر ممکن نیست و تنها راه‌حل، تسلیم در برابر مطالبات دشمن است.

چهارم؛ تخریب اقتدار نیرو‌های مسلح کشور

نیرو‌های مسلح، ستون فقرات و ظرفیت‌های راهبردی کشور هستند و دشمن با جنگ رسانه‌ای می‌کوشد اعتماد عمومی به نیرو‌های مسلح را تضعیف کند. در برابر این راهبرد، مهم‌ترین وظیفه نخبگان، رسانه‌ها و مردم، حفظ هوشیاری شناختی است و هر خبر، تحلیل یا روایت باید با دقت، راستی‌آزمایی و بر اساس منافع ملی ارزیابی شود. از این رو، تقویت امید اجتماعی، تبیین صادقانه واقعیت‌ها، روایت دقیق دستاورد‌ها و مقابله فعال با شایعات، مهم‌ترین مؤلفه‌های دفاع شناختی کشور محسوب می‌شوند.

نتیجه‌گیری راهبردی:

آتش‌بس زمانی فرصت راهبردی است که جامعه نبرد روایت‌ها را جدی بگیرد و اجازه ندهد دشمن با تحریف حقیقت، شکست میدانی خود را به پیروزی روانی تبدیل کند. بنابراین، آتش‌بس پایان تقابل نیست، بلکه آغاز مرحله‌ای جدید از نبرد اراده‌ها، روایت‌ها و ذهن‌هاست. اگر جامعه با هوشیاری رسانه‌ای، وحدت ملی و تشخیص اخبار معتبر در برابر عملیات روانی دشمن بایستد، آتش‌بس به‌جای فرصتی برای نفوذ دشمن، به بستری برای تقویت انسجام، اقتدار و امنیت ملی تبدیل خواهد شد.