سفر نتانیاهو به واشنگتن؛ مقدمه جنگ یا آتش‌بس؟

   سفر اخیر نخست‌ وزیر رژیم صهیونیستی به واشنگتن، به ویژه در شرایط حاد منطقه و تداوم تنش بین ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران، متضمن ابعاد و پیامدهای خاصی بوده و ناظران را به ارائه گمانه زنی های مختلف در باره دوگانه جنگ و آتش بس واداشته است. 

سفر نتانیاهو به آمریکا شاهد اتخاذ اقدامات امنیتی و رسانه ای غیر معمول بود، به طوری که هواپیمای نخست وزیر اسرائیل، بدون حضور خبرنگاران یا خبر از پیش اعلام شده، به جای فرودگاه بن گوریون از پایگاه نواتیم به هوا برخاست. به گفته کانال ۱۲ اسرائیل این تدابیر پس از دریافت اطلاعاتی مبنی بر تشدید تلاش‌ های تهران برای هدف قرار دادن شخصیت‌ های ارشد اسرائیلی صورت گرفته است.

همچنین گفته شده از دیگر دلایل عدم اعلام پرواز هواپیمای نتانیاهو حکم بازداشت صادر شده توسط دادگاه کیفری بین ‌المللی علیه نتانیاهو در ۲۱ نوامبر ۲۰۲۴ است که او را به مسئولیت در جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت در نوار غزه متهم کرده و این حکم هنوز پابرجاست.

بنابراین، سفر نتانیاهو به واشنگتن صرفاً یک سفر رسمی دیگر به ایالات متحده نبود، بلکه با نگرانی‌ های امنیتی اسرائیل در مورد تهدیدهای منتسب به ایران و جنجال حقوقی و سیاسی که با حکم دیوان کیفری بین ‌المللی دوباره به صحنه بازگشته است، همراه بوده است.

جلسه مقامات تل آویو و واشنگتن که پشت درهای بسته برگزار شد و حدود یک ساعت و نیم به طول انجامید، از سوی توسط کاخ سفید مثبت و سازنده توصیف شد.

در سطح رسمی، دونالد ترامپ در باره دیدار خود با بنیامین نتانیاهو خود تاکید کرد جلسه بسیار خوبی داشتم؛ بسیاری از مسائل مهم مورد بحث قرار گرفت. نتانیاهو نیز پس از جلسه در بیانیه‌ای ویدیویی گفت من همین الان یک جلسه عالی با رئیس جمهور ترامپ به پایان رساندم که با گفتگویی مشخص با درک مشترک از هدف مشترک ما مشخص شد یعنی اطمینان از اینکه ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا نخواهد کرد.

موارد اختلاف

به رغم ادعاهای دو طرف مبنی بر مثبت بودن مذاکرات، اختلافات همچنان بر نشست ترامپ و نتانیاهو سایه افکنده بود. مناسبات بین ترامپ و نتانیاهو در ماه آوریل در جریان مذاکرات با هدف دستیابی به یک توافق اولیه آتش ‌بس بین واشنگتن و تهران، زمانی که رئیس جمهور جمهوری‌ خواه به شدت از متحد اسرائیلی خود انتقاد کرد و او را به مانع ‌تراشی در تلاش‌های دیپلماتیک متهم کرد، رو به وخامت گذارد.

نتانیاهو برای بهبود وضعیت خود در انتخابات پارلمانی آینده در پاییز نیاز به تشدید تنش و جنگ افروزی در منطقه دارد. در مقابل دولت ترامپ نیازمند یک دستاورد واقعی و ملموس در این جنگ، جهت افزایش سهم حزب جمهوری‌خواه در انتخابات میان‌دوره‌ای در ماه نوامبر می باشد تا اکثریت کنگره را از دست ندهد. 

ترامپ پیش از این تسلیم وسوسه های نتانیاهو به منظور ورود در جنگ شده بود، اما پس از مشاهده نتایج جنگ به همراه مقامات دولت خود و رهبران پنتاگون دریافت که سرویس‌های اطلاعاتی اشتباهاتی را در ارزیابی‌ها و اغراق‌های متحد اسرائیلی خود شناسایی کردهه و به این جمع بندی رسیده اند که تکیه صرف بر اسرائیل، به رغم وارد کردن برخی ضربات و آسیب ها علیه ایران و نیروهای نیابتی آن، هرگز در این جنگ مزیتی وجود نداشت است.

ایالات متحده با توجه به قدرت لابی یهود، منافع اقتصادی مشترک و اهمیت راهبردی که واشنگتن برای اسرائیل به عنوان یک متحد کلیدی در خاورمیانه قائل است، خود را متعهد به حمایت از اسرائیل می‌داند، با این حال همه چیز بر وفق مراد تل آویو به پیش نمی رود و طبق برخی گزارش ها، نتانیاهو در ترتیب دادن دیدار پیش ‌بینی ‌شده‌اش با ترامپ با مشکلات بی‌ سابقه‌ای روبرو شده است که نشان ‌دهنده کاهش قابل توجه نفوذ نتانیاهو در حلقه کاخ سفید است.

در واقع، رابطه بین واشنگتن و تل ‌آویو، به رغم همکاری نزدیک نظامی و اطلاعاتی، بدون اختلاف نظر نیست و در یک درگیری اعلام نشده بر سر اینکه چه کسی ابتکار عمل را در پرونده ایران در دست دارد، آشکار شده است.

نشانه‌های جنگ

از نگاهی دیگر اما دیدار نتانیاهو و ترامپ صرفاً یک پروتکل رسمی بین دو متحد نیست و محافل سیاسی در ایران و منطقه با این رویداد نه به عنوان یک دیدار دیپلماتیک، بلکه به عنوان مقدمه ‌ای برای یک طوفان برخورد می‌کنند.

این در حالی است که دیدارهای قبلی بین ترامپ و نتانیاهو از حافظه راهبردی ایران زدوده نشده است؛ به ویژه که دیدار قبلی آنها در فوریه گذشته چند روز بعد به جنگ 40 روزه علیه ایران منجر شد. به همین دلیل برخی کارشناسان بر این باورند که دیدارهای سطح بالا بین مقامات آمریکایی و اسرائیلی اغلب ابزاری برای فریب قبل از شروع حمله نظامی است.

به همین دلیل عمده تحلیل ها ناظر به آن است که به محض اینکه نتانیاهو دفتر بیضی شکل را ترک کند، یگان های عملیاتی ممکن است مختصات نهایی اهداف خود را دریافت کرده باشند. این گمانه با توجه عملیات اخیر پیشدستانه جمهوری اسلامی ایران علیه پایگاه های آمریکا در اردن قویتر شده و واشنگتن از انگیزه انتقامی تازه‌ای برخوردار شده است. 

از طرفی، اسرائیل نیز پس از شکست‌ های پیاپی در جنگ ‌های قبلی خود با ایران و محور مقاومت به ویژه در لبنان، اکنون به دنبال دستیابی به یک پیروزی مطلق است که تمام ناکامی ‌های گذشته را پوشش دهد؛ لذا به احتمال زیاد هدف او از این سفر گرفتن چراغ سبز جدید برای وارد کردن ضربه ‌ای سخت و نهایی به ایران است.

در این راستا، نتانیاهو نه تنها به دنبال تقویت جایگاه اسرائیل در هرگونه معادله نظامی یا دیپلماتیک آینده است، بلکه پا را فراتر گذاشته و وعده ‌هایی داده است مبنی بر جبران هرگونه خسارت مادی واشنگتن در رویارویی ‌های قبلی با ایران، در ازای تضمین ‌های لجستیکی و سیاسی که او را قادر می ‌سازد کل ماجرا را در حمله‌ای که به ادعای او « نهایی» است، حل و فصل کند.

اسرائیل در مرحله اول جنگ، در کنار آمریکا در حملات به ایران شرکت کرد و نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران صدها موشک بالستیک به سمت این رژیم شلیک کردند؛ اما در آخرین دور درگیری، اسرائیل به شکل مستقیم وارد معرکه نشد و بخش عمده رویارویی میان تهران و واشنگتن بود. رژیم صهیونیستی برای از سرگیری جنگ علیه ایران به چراغ سبز از واشنگتن، حمایت افکار عمومی اسرائیل و قدری اجماع بین ‌المللی نیاز دارد و به همین دلیل تاکید دارد که سفر نتانیاهو به واشنگتن در این چارچوب تفسیر شود.

در سطح میدانی، آسیب به پایگاه ‌های آمریکایی در کشورهای عربی، واشنگتن را به سمت افزایش اتکای خود به اسرائیل به عنوان پایگاه اصلی خود در منطقه سوق می‌دهد، که این امر نقش محوری و مداوم اسرائیل در راهبرد آمریکا در قبال خاورمیانه را توضیح می‌دهد.

خلاصه

در مجموع و به طور خلاصه، سفر نتانیاهو به واشنگتن ضمن آنکه یک رویداد روتینی در مناسبات دو طرف محسوب می شود؛ اما با توجه به وضعیت بغرنج منطقه، این سفر همچنان با سوالات اساسی همراه است. آنچه محافل سیاسی بر آن توافق دارند این است که این سفر و دیدار در یک برهه حساس انجام شده و نتایج آن ممکن است ویژگی ‌های مرحله بعدی را ترسیم کند؛ مرحله ای که در آن بسته به میزان تفاهم یا اختلاف بین ترامپ و نتانیاهو؛ ممکن است با از سرگیری جنگ رقم بخورد و یا شاهد تداوم آتش بس بین تهران و واشنگتن از طریق روند دیپلماسی و بازگشت به میز مذاکره باشیم.