سه پرده معنادار از اعتراضات عمومی در اروپا

طنین‌سنتر؛ در روز‌های اخیر، طیف متنوعی از کشور‌های اروپایی نظیر فرانسه، ایتالیا، آلبانی و پرتغال با اعتراضات گسترده مردمی روبه‌رو شده‌اند. محور اصلی تمامی اعتراضات مذکور نیز مشترک بوده و عمدتاً بر مشکلات اقتصادی و رفاهی متمرکز بوده است. جالب اینکه دولت‌های مدعی اروپایی نیز جز سرکوب و مقابله خشونت‌آمیز، هیچ راهکار مؤثر دیگری را جهت مخاطب قرار دادن این اعتراضات در دستور کار قرار نداده‌اند. گزارش‌ها حاکی از برقراری مقررات منع رفت‌وآمد در شماری از شهر‌های فرانسه و دستگیری بیش از دو هزار معترض است. در ایتالیا نیز دولت جورجیا ملونی جلسه‌ای فوری جهت مقابله با اعتراضات در این کشور و نحوه سرکوب آن برگزار کرده است. بسیاری از تحلیلگران معتقدند دیر نخواهد بود که اعتراضات فعلی به دیگر کشور‌های اروپایی نیز سرایت کند و مشکلات کشور‌های این قاره را به نقطه اوج برساند.

با این همه، در مورد ریشه‌های اعتراضات جاری در اروپا، واقعیت‌هایی وجود دارند که کمتر مورد اشاره قرار می‌گیرند و حتی دولت‌های اروپایی نیز تا حدی به دنبال لاپوشانی آنها هستند. از این رو، در پشت پرده اعتراضات کنونی در اروپا، ۳ موضوع را باید به‌صورت ویژه مدنظر داشت.

اول اینکه وضعیت جنگ اوکراین برای ملت‌های اروپایی، وضعیتی فرسایشی و بسیار بد پیدا کرده است. گزارش‌های رسمی تأیید می‌کنند که اروپایی‌ها سالانه بیش از ۲۰۰ میلیارد یورو به‌صورت نقدی و تسلیحاتی، از اوکراین در جنگ با روسیه حمایت می‌کنند. این موضوع سبب شده است تا بودجه ملی کشور‌های اروپایی تحت فشار قرار بگیرد و وضعیت رفاهی آنها تضعیف شود. انتقال این فشار به شهروندان اروپایی، موجب اوج‌گیری اعتراضات در کشور‌های مختلف اروپایی شده است. برخی احزاب اروپایی به‌صراحت اقرار می‌کنند که میزان حمایت افکار عمومی اروپا از پشتیبانی دولت‌هایشان در جنگ اوکراین، به کمتر از ۱۰ درصد کاهش یافته است. این یعنی مردم اروپا می‌خواهند پولشان برای رفاه خودشان هزینه شود و دیگر بار جنگ اوکراین را به دوش نکشند. حال، وقتی این درک را دارند که دولت‌های اروپایی به این موضوع توجهی ندارند، خشم خود را در قالب اعتراضات گسترده به نمایش می‌گذارند.

مسئله دوم اینکه جنگ‌افروزی آمریکا علیه ایران و حمایت فعال اروپایی‌ها از آن، سبب شده است تا اکنون اروپا نیز در تبعات اقتصادی به‌شدت منفی جنگ مذکور شریک شود و آسیب ببیند. مسدود شدن تنگه هرمز و بالارفتن هزینه‌های حمل‌ونقل و انرژی، اقتصاد‌های اروپایی را با بحران‌های جدی روبه‌رو کرده است. کمااینکه به‌تازگی امانوئل مکرون اقرار کرده است که جنگ ایران موجب افزایش شدید قیمت سوخت در فرانسه شده و مشکل ایجاد کرده است. وقتی قیمت سوخت و انرژی افزایش یابد، به دلیل اثرگذاری این موضوع بر طیف گسترده‌ای از قیمت کالا‌ها و خدمات در اروپا، شاهد اوج‌گیری گرانی خواهیم بود؛ موضوعی که عیناً در اروپای فعلی قابل مشاهده است. از این رو، خشم افکار عمومی اروپا از افزایش هزینه‌ها و عدم تناسب آنها با درآمدشان، اعتراضات جاری در اروپا را تحریک کرده است؛ و نکته سوم اینکه واقعیت این است که اروپا به‌هیچ‌وجه آمادگی این را نداشت که منبعی نظیر انرژی ارزان روسیه را از دست بدهد؛ موضوعی که سال‌های سال، امکان توسعه و آرامش پایدار را برای اروپا فراهم می‌کرد و اکنون به‌کلی قطع شده است. وقتی هزینه‌های تأمین انرژی از سوی اروپایی‌ها بعضاً تا بیش از ۱۰ برابر افزایش پیدا کرده است، کاملاً طبیعی است که شوکی جدی به اقتصاد‌های اروپایی وارد شود و موجب تحریک گسترده اعتراضات در این قبیل کشور‌ها شود. از این رو، اروپای کنونی در وضعیتی گرفتار شده است که بذر آن را خود کاشته است. نخست با تحریک روسیه و سپس با مداخله در جنگ‌افروزی علیه ایران، اوضاع برای اروپا به جایی رسیده است که توطئه‌ورزی اروپایی‌ها در خارج از مرزهایشان، اکنون به داخل اروپا بازگشته و اعتراضات گسترده در کشور‌های اروپایی را سبب شده است.