ناکامی قریب الوقوع غربی ها

در حالی نزدیک به چهارماه از شروع عملیات روسیه در اوکراین می گذرد که شرایط برای هیچ کدام از طرفین متناسب با پیش بینی های آن ها رقم نخورده است، از سویی روسیه روز به روز خود را از پیروزی نهایی که همراه با کمترین تلفات و هزینه است، دورتر می بیند و از سوی دیگر اوکراین پوشالی بودن وعده های ناتو وغرب را با تمام وجود حس کرده و در چهارمین ماه جنگ آنچه عایدش شده فقط ویرانی بسیاری از شهرهایش است. بنابراین شکی نیست که، فرسایشی شدن جنگ اوکراین نه تنها طرف های درگیر یعنی روسیه و اوکراین را با مشکلات عدیده ای روبرو کرده است بلکه بسیاری از کشورهای جهان نیز گرفتار تبعات منفی این رخداد شده اند، که کمبود و افزایش جهانی قیمت مواد غذایی مانند گندم و همچنین حامل های انرژی از مهمترین آن هاست. از دلایل مهمی که سبب رخداد این وضعیت و به درازا کشیدن عملیات نظامی روسیه در اوکراین شده عبارت است از:

الف- تلاش غرب برای تغییر مسیر نبرد از فاز نظامی به فاز اقتصادی و دیپلماتیک؛ کشورهای غربی از جمله آمریکا و اعضای ناتو با نگرانی از تغییر شرایط نظم جهانی در پی حمله روسیه به اوکراین بدون توجه به درخواست های نظامی اوکراین از همان ابتدا تلاش کردند تا به شکلی متفاوت در مقابل روسیه ایستادگی کنند و از حربه تحریم های شدید اقتصادی و ارزی بهره ببرند چرا که هرچند این امر به طولانی تر شدن جنگ و خسارت هرچه بیشتر اوکراین منجر می شد، لیکن روسیه را با آسیب های جدی در ساختار اقتصادی خود مواجه می کرد و در طولانی مدت به تضعیف این کشور منجر می شود به گونه ای که می توان گفت ناتو با قربانی کردن اوکراین روسیه را نیز برای ادامه بقا در هرم قدرت جهانی با مشکلات عدیده ای روبرو ساخته است؛

ب- ارسال تسلیحات متعدد نظامی به اوکراین که بررسی نوع تسلیحات نشان می دهد که غرب بیشتر از پایان جنگ به دنبال طولانی شدن آن است تا از قِبَل این اتفاق به اهداف خود که تضعیف روسیه در مناسبات جهانی از مهمترین آن هاست دست یابد؛

ج- با رصد صحنه نبرد و اقدامات متقابلانه روسیه به ویژه در حوزه اقتصاد و در راستای خنثی سازی تحریم های غرب در می یابیم که روسیه نیز طولانی شدن جنگ در اوکراین را در شرایط کنونی به نفع خود می داند چرا که پیروزی در کوتاه مدت با توجه به شرایط کنونی و مقاومت نیروهای اوکراینی می تواند تلفات سنگینی برای روسیه در پی داشته باشد که در مجامع عمومی این کشور قابل توجیه نیست و از سوی دیگر فشار اقتصادی که جنگ اوکراین و اقدامات متقابلانه روسیه بر کشورهای اروپایی و آمریکا در حال وارد کردن است این کشورها را با بحران های بی سابقه از جمله در حوزه انرژی و غذا روبرو کرده است که به سادگی قادر به مواجهه با آن ها نیستند.

با توجه به شرایط جدیدی که روسیه و اوکراین با آن مواجه شده اند دو سناریوی محتمل برای آینده این رخداد می توان برآورد کرد:

الف- سناریوی اول عبارت است از به نتیجه رسیدن مذاکرات طرف اوکراینی و روسی و حل منازعه موجود از طریق دیپلماسی که با توجه به امتیازهای مد نظر روسیه از جمله محدودیت نیروی نظامی اوکراین در آینده و قطع ارتباط این کشور با ناتو و همچنین به رسمیت شناختن استقلاب بخشی از سرزمین هایش، تحقق آن چندان محتمل نمی رسد هرچند افزایش فشارهای بین المللی بر روسیه از جمله در حوزه اقتصاد و مبادلات ارزی در صورتی که سبب کنار گذاشتن بخشی از این شروط توسط روسیه گردد این سناریو بار دیگر جایگاه خود را باز خواهد یافت، لیکن در شرایط کنونی هیچ کدام از طرفیت تمایلی به این امر ندارند؛

ب- ادامه عملیات نظامی روسیه در اوکراین و پیروزی روسیه علی رغم تلفات سنگین و تحریم های گسترده اقتصادی که به شدت یافتن تقابل غرب با روسیه بیش از پیش خواهد انجامید و روسیه روزهای سخت اقتصادی را در پیش رو خواهد داشت که به نظر می رسد با توجه به آنچه گفته شد غرب حاضر به قربانی کردن اوکراین با هدف زدن ضربه ای سخت بر پیکرده کرملین است به گونه ای که در مناسبات جهانی و بین المللی به کشوری درجه دوم تبدیل شود و چه بسا از عضویت دائم شورای امنیت نیز کنار گذاشته شود؛

ج- پایان جنگ اوکراین با پیروزی روسیه و شکست اوکراین و حامیان غربی اش که با گذشت زمان و تقویت بلوک شرق به ویژه در حوزه اقتصاد این سناریو روز به روز به تحقق نزدیکتر می شود و در نهایت غرب مجبور خواهد بود به شروط روسیه تن دهد و بار دیگر ساختار قدرت در جهان به بنیادی جدید که قدرت های منطقه ای در آن نقش تعیین کننده خواهند داشت نیل می کند و این امر صرفا با استقامت و همراهی ملت ها بستگی دارد و در این خصوص همواره مشاهده کرده ایم که ملت های شرقی بسیار بیشتر از غربی ها به آرمان های خود دلبستگی داشته و بر اساس آن فدارکاری کرده اند و در حال حاضر می توان این سناریو را محتمل ترین سناریو دانست.