چشم‌انداز تقابل ژئوپلیتیک ترکی–عبری در غرب آسیا

بی‌تردید مجموعه‌ی امنیتی غرب آسیا، در آینده نه چندان دور شاهد رقابت ژئوپلیتیکی ترکیه و رژیم صهیونیستی خواهد بود؛ رقابتی که از دل تضاد هویت‌ها و منافع سر بر می‌آورد.

ترکیه با تکیه بر هویت اسلامی و سیاست نو عثمانی گرایی، در پی گسترش نفوذ خود در مدیترانه شرقی، قفقاز جنوبی و آسیای مرکزی است؛ در مقابل تل‌آویو با پشتوانه فناوری پیشرفته، سرمایه‌گذاری‌های اقتصادی و حمایت غرب، مانع تراشی فعال در برابر تثبیت و تقویت جایگاه منطقه‌ای ترکیه را در دستور کار دارد.

تقاطع منافع ژئوپلیتیکی در شرق مدیترانه، به ویژه در پرونده‌های منابع گازی و مسئله قبرس، ملاحظات مربوط به آینده فلسطین و روابط با کشور‌های عربی نظیر سوریه، بستری برای تقابل‌های راهبردی منطقه‌ای بین این دو کنش‌گر فراهم نموده است. از تحولات محوری در این خصوص، جابجایی قدرت در سوریه بود؛ با سقوط دولت اسد و خروج ایران، نقش‌آفرینی ترکیه در این کشور تشدید شد.

هرچند فشار‌های آمریکا یا ضرورت‌های اقتصادی، ممکن است دو طرف را به تعامل محدود در کوتاه‌مدت وادار کند، اما در بلندمدت، رقابت هویتی و ژئوپلیتیکی میان آنها تشدید می‌گردد و ژئوپلیتیک شکننده غرب آسیا را به سوی چندقطبی متزلزل‌تر سوق خواهد داد؛ چندقطبی‌ای که در آن، هر قدرت برای تثبیت جایگاه خود ناگزیر از ورود به عرصه‌های جدید رقابت و تقابل است.