نخست‌وزیر محترم جمهوری عراق

نخست‌وزیر محترم عراق، این سخن را نه از موضع خصومت، بلکه از سرِ دلسوزی برای عراقی می‌نویسم که خاکش، نجف و کربلایش، و مردمش برای هر مسلمانی عزیز است. شما با شعار «اولویت عراق» و مبارزه با فساد بر مسند قدرت نشستید؛ این شعار هنوز زنده است و من می‌خواهم از همان منظر با شما سخن بگویم. جناب آقای نخست‌وزیر، شما در سفر به آمریکا با دقت از محکومیت ایران پرهیز کردید؛ این را می‌فهمم و می‌دانم که هدف شما جلب سرمایه و تضمین بقای دولت بوده است، نه تجدید نظر در تعلقات منطقه‌ای عراق. اما به شما هشدار می‌دهم: آنچه شما «توازن» می‌نامید، در نظر واشنگتن «فشار» خوانده می‌شود. آمریکا از عراق نه شریک می‌خواهد و نه دوست؛ از عراق حلقه‌ای برای مهار ایران می‌خواهد؛ و مهم‌تر از نیت شما، پیامد عمل شماست: هر امتیازی که در سایه فشار به آمریکا بدهید، فردا برگ برنده‌ای در دست کاخ سفید خواهد بود برای فشار بیشتر. کشور‌های عربی خلیج فارس دهه‌ها امنیت خود را به آمریکا سپردند؛ نتیجه را دیدند: نه امنیت آمد، نه احترام ماند. امروز خودِ همان پادشاهی‌ها علناً می‌گویند «ترامپ جنگ با ایران را آغاز کرد و ما هزینه‌اش را دادیم» و درباره «اینکه ادامه حضور نظامی آمریکا در خاکمان هنوز معنایی دارد» بحث می‌کنند. اگر آنها که ثروت و تجهیزات داشتند، از این وابستگی تحقیر بیرون آمدند، عراق با زخم‌های دهه‌ها جنگ و تحریم، چه انتظاری دارد؟ امنیتِ اجاره‌ای، امنیت نیست؛ اجاره‌بهایش دیر یا زود از توان شما بیرون می‌رود.

 نخست‌وزیر محترم هدف سفر شما به سوریه و دیدار با آقای الشرع را از منظر اقتصادی می‌فهمم: تنوع‌بخشی به مسیر‌های صادرات نفت، احیای خط لوله به بانیاس، و کاهش وابستگی به یک کریدور دریایی، عقلانیت دارد. عراق حق دارد مسیر‌های اقتصادی خود را متنوع کند. اما جناب آقای نخست‌وزیر، سیاست فقط اقتصاد نیست. شما در دمشق با کسی دست دادید که در همان دیدار بر «حصربندی سلاح» در عراق تأکید کرد و پیش‌تر آشکارا از نقش ایران در منطقه انتقاد کرده بود. این سفر، هرقدر نیّتش اقتصادی باشد، در ترازوی منطقه به معنای «فاصله گرفتن از تهران» خوانده می‌شود. آیا عراقِ امروز توان پرداخت این هزینه سیاسی را دارد؟ ایران همسایه‌ای است که نمی‌توانید جابه‌جا کنید؛ ۱۴۵۰ کیلومتر مرز مشترک، پیوند‌های تاریخی و دینی، و — واقعیتی که نمی‌توان پنهان کرد — بخش قابل توجهی از برق و گاز عراق. همسایه را نمی‌توان با سفر به دمشق و واشنگتن از نقشه پاک کرد.

جناب آقای الزیدی، بگذارید صریح بگویم: مشروعیت شما از واشنگتن نمی‌آید. از گزارش اندیشکده‌های آمریکایی نمی‌آید. از وعده سرمایه‌گذاری شرکت‌های خارجی نمی‌آید. مشروعیت شما از خاک نجف می‌آید، از کربلا، از صدر، از استان‌های جنوبی، از خانواده‌های شهدایی که برای آزادی عراق از دست داعش خون دادند. از تعالیم اهل بیت (ع) می‌آید که به شما عدالت، کرامت، مبارزه با فساد و عدم وابستگی به بیگانگان را آموخته است. تعالیم اهل بیت (ع) شعار نیست؛ نظام حکمرانی است: عدالت در تقسیم منابع، ایستادگی در برابر زورگویی، و پیوند با مردم. اگر منابع نفت — از جمله از مسیر‌های جدیدی که باز می‌کنید — به سفره مردم برسد، این همان «پیشرفت» است. اما اگر این مسیر‌ها فقط به تقویت طبقه سیاسی و شرکت‌های خارجی بیانجامد، همان خیابانی که به شما رأی داد، دوباره به شما پشت خواهد کرد؛ تاریخ دو دهه گذشته عراق این را بار‌ها نشان داده است.

و سخن آخرجناب آقای نخست‌وزیر، عراق بزرگ‌تر از آن است که در معادلات دیگران حل شود. عظمت عراق از بیرون اعطا نشده و نخواهد شد؛ از زمین میان دجله و فرات می‌جوشد، از وفاداری به اهل بیت (ع)، و از اراده ملتی که پس از دهه‌ها جنگ و محرومیت همچنان ایستاده است. «اولویت عراق» یعنی عراق نه گروگان واشنگتن باشد، نه ابزار فشار بر تهران، نه میدان آزمایش طرح‌های دیگران. عراق باید با مردم خود، با مرجعیت خود، و با همسایگان خود رابطه‌ای عزتمندانه و پایدار بسازد. ایران همواره ثبات و امنیت عراق را امنیت خود دانسته و در سخت‌ترین روز‌ها در کنار عراقی ایستاده است؛ این سرمایه‌ای است که هیچ معامله‌ای با واشنگتن جای آن را نمی‌گیرد. پیش از آنکه عراق را در دام وابستگی به قدرتی بیندازید که وفاداری‌اش را در حق هیچ متحدی ثابت نکرده است، به درون عراق بنگرید. امنیت و پیشرفت عراق وارداتی نیست؛ از درون این خاک، از دل این مردم، و در سایه تعالیم اهل بیت (ع) و رابطه حسنه با همسایه بزرگ یعنی ایران می‌جوشد. تاریخ قضاوت خواهد کرد و امیدوارم قضاوتش به سود شما و ملت عراق باشد.