سه پیامد راهبردی شکست جمهوری‌خواهان

نویسنده: سامان سفالگر

طنین‌سنتر؛ مدت زیادی از برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا و شکست قابل‌توجه جمهوری‌خواهان در این انتخابات نمی‌گذرد. انتخاباتی که تقریباً اغلب تحلیلگران و رسانه‌های آمریکایی درباره این گزاره اجماع نظر دارند که دلیل اصلی شکست جمهوری‌خواهان در آن، ماجراجویی نظامی دولت ترامپ علیه ایران و سرایت تبعات سنگین این مسئله به اقتصاد آمریکا و زندگی مردم این کشور بوده است. حتی خود دونالد ترامپ و معاون وی، جی‌دی ونس، نیز این گزاره را تأیید کرده‌اند.

با این همه، باید توجه داشت که با توجه به نتیجه این انتخابات، شاهد دست‌کم سه اتفاق معنادار هستیم.

اول اینکه دونالد ترامپ در حزب جمهوری‌خواه با یک بحران بزرگ روبه‌رو شده است. وی می‌خواست با تجاوز به ایران و دستیابی به آنچه بیش از چهار دهه دیگر رؤسای جمهور آمریکا نتوانسته بودند به آن دست یابند (تلاش برای سرنگونی نظام سیاسی کشورمان)، موقعیتی ممتاز برای خود ایجاد کند و به همگان گوشزد کند که رئیس و پادشاه جهان، اوست.

با این حال، شکست وی در جنگ‌افروزی علیه ایران و متعاقباً ناکامی بزرگ جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا، که کاملاً به پای وی نوشته شده، سبب شده است تا او حتی موقعیت خود در حزب جمهوری‌خواه را هم از دست بدهد!

جالب اینکه جان بولتون، از جمهوری‌خواهان شناخته‌شده و از چهره‌هایی که پیش‌تر به ترامپ نزدیک بود، تأکید کرده است که دیگر بعید است ترامپ بتواند موقعیت سیاسی خودش را احیا کند. حتی برخی تحلیلگران سیاسی و مقام‌های سابق دولت آمریکا نیز اذعان می‌کنند که جهان به‌زودی ترامپ تحقیرشده و منزوی را آشکارتر از قبل خواهد دید.

جالب‌تر اینکه جی‌دی ونس نیز به‌تازگی در توئیتی به‌صراحت تأکید کرده است که جنگ ایران باید تمام شود و در واقع، از این رهگذر سعی داشته به جهانیان و مخصوصاً مردم آمریکا این پیام را بدهد که راه وی از ترامپ جداست. هدف ونس و امثال وی از این اقدام، فراهم کردن زمینه برای تداوم حیات سیاسی خود و گره نزدن آن به سرنوشت ترامپ است.

نکته دوم اینکه افکار عمومی آمریکا عملاً با رأی خود، یک نه بزرگ و قاطع به ترامپ گفتند. این مسئله برای فردی که کل سرمایه سیاسی خود را بر تبلیغات و فعالیت‌های رسانه‌ای استوار کرده، بسیار سنگین و دشوار است. اکنون ترامپ راهی جز تغییر سیاست‌ها و رویکرد‌های خود ندارد؛ چراکه اگر چنین نکند، سطح فشار‌ها علیه وی چندین برابر افزایش خواهد یافت.

به بیان ساده‌تر، برند سیاسی ترامپ تا حد زیادی اعتبار خود را از دست داده و او نمی‌تواند با تکیه بر آن، در عرصه معادلات سیاست داخلی آمریکا مانور بدهد؛ و مسئله سوم اینکه انتظار می‌رود پس از برگزاری انتخابات اخیر در آمریکا، سیل قابل‌توجهی از متحدان آمریکا در اروپا و سایر بخش‌های جهان نیز فعالانه و از طرق آشکار و پنهان، به ترامپ فشار وارد کنند و او را در مسیری قرار دهند که مطلوبشان است.

به‌طور خاص، در مورد جنگ اوکراین، انتظار می‌رود فشار‌ها بر ترامپ برای افزایش کمک‌ها به این کشور افزایش یابد. البته اگر ترامپ نخواهد همراهی کند، جریان سیاسی رقیب وی که قدرت را در کنگره به دست می‌گیرد، به شیوه‌های گوناگون از رئیس‌جمهور فعلی آمریکا انتقام خواهد گرفت. موضوعی که عیناً در مورد جنگ ایران نیز قابل مشاهده است.

از این رو، ترامپ عملاً به بازیگری تبدیل می‌شود که موانع و محدودیت‌های پیش روی او بیشتر و پیچیده‌تر از قبل خواهند شد و وی برخلاف میلش مجبور است باج و امتیاز‌های مختلفی به رقبا و مخالفانش بدهد. بگذریم که در عرصه مراودات دیپلماتیک و معاملات در سطح بین‌المللی نیز دست ترامپ ضعیف‌تر از قبل شده و او قدرت چانه‌زنی گذشته را ندارد.